Lurrak sufritzen badu, guk sufritzen dugu, ergo lurraren ongizatea gure giza eskubide bat ere izan daiteke. Hori pentsatu nuen “Agronautas“ filma Giza Eskubideen Zinemaldian programatzen zutela ikusi nuenean. Eta aitortu behar dizuet pelikulak kontatzen duenarekin ezezik, izenburuarekin maitemindu nintzela. Nauta berez nabigatzailea da eta dokumental honetan agertzen diren 56 lagunak eredu berrien nabigatzaileak dira.

Bilboko lau lagunek hasi zuten proiektua 2011an: Juan Dopico zuzendaria, PEZ Arkitektura estudioko Elisa de los Reyes García eta Maé Durant Vidalbi eta Iñigo Calvo produktorea. Calvok adierazten duen bezala “Agronautas esplorazio bat da, gu eta ingurugiroaren artean, azterketa bat da“. Ikerketa horretan zera bilatzen zuten “atzeraldi ekonomiko, politiko, sozial eta ingurugiroko honen erdian gauzak beste era batera egiten ari direnak“.

Horrela Gaztela eta Leongo, Katalunianako, Euskadiko, Asturiaseko eta Madrilgo Erkidegoko 40 ekimenetako ordezkariak elkarrizketa dituzte. Nekazaritza ekologikoa, kontsumo taldeak, jaki transgenikoen aurkako borroka, energia berriztagarriak, etb. agertzen dira dokumentalean. Hori jaso nahi zuten onartzen du ekipoak. Dopico zuzendariak dioenez “egia da beste partea ez da agertzen, iritzi lerroa oso markatua dago baina hori nahi genuen, agertzen den jende hori“.

Dokumentala baina proiketu zabalago baten parte da. Arkitektura deseraikitzen ari dira, sukalde jasangarri bat egiten ari dira eta sukaldaritza tailerrak ematen ari dira. Eta webgunea sortu nahi dute. Ingurugiroa eta lurtarren arteko harremana hobetu nahirik.

Ostegunean izango duzue ikusgai 19:00tan Victoria Eugenia antzokian.

Ez dauka Donostiako Zinemaldiak duen glamourra. Baina Bilboko zinemaldiak ia Donostiakoak dituen edizio kopuru bera du. Zinebi, Bilboko Zine Dokumental eta Film Laburraren zinemaldiak 54 edizioa bihar zabalduko du, Arriaga Antzokian. Aurten Infoworld atala estreinatu dute, lehiaketaz kanpo ikusiko diren nazioarteko 21 film laburrez osatua. Berria ere Beautiful Docs. Munduko film luze dokumentalen ikuspegia, hainbat zinemalditan ikusitako 12 film dokumentalak.

Lehian berriz 72 film, labur eta luze, erakutsiko dira datorren ostiralerarte. Tartean daude gaur aurkeztu diren 8 labur euskaldunak:

* Tucker Davila Wooden “ Los perfeccionistas ” (fikzioa)
* Unai Gareteren “Aner” (fikzioa)
* Martin Roseteren “Voice Over” (fikzioa)
* Gentzane Martinez de Osabaren “Je me souviens” (dokumentala)
* Carlos Rodriguezen “Berriro igo nauzu” (dokumentala)
* Isabel Hergueraren “Bajo la almohada” (animazioa)
* Ander Mendiaren “Beerburg” (animazioa)
* Angel Sandimasen “Gernika” (animazioa)

Batzuk ikusi ditut eta esan dezaket uzta oparo baten ondo hautatutako fruituak direla. Biziki gomendatzen dizkizuet sariak jaso dituen “Voice Over” edo Angel Sandimasen “Gernika” esaterako. Zumetaren margolanak eta Mikel Laboaren kantak uztartu dituena. Horiek inaugurazio ekitaldian ikusgai izango dira. Eta ekitaldi horretan bertan Ohorezko Mikeldia emango zaio Carlos Saura zuzendari espainarrari.

Klausurako galan, datorren ostiralean, Patrice Chéreau antzerki, opera eta zine zuzendaria, aktore eta produktore frantziarrak jasoko du beste Ohorezko Mikeldia.

Horiekin batera, epaimahaiak hautatuako sariak banatuko dira: Zinemaldiko Sari Nagusia, Euskal Zinemaren Sari Nagusia, Espainiar Zinemaren Sari Nagusia, Latinoamerikako Zinemaren Sari Nagusia, eta fizkioan, animazioan eta dokumentalen sailetan Urrezko eta Zilarrezko Mikeldiak.

Abisatu genuen. Arrakastaz estreinatu zuen Telmo Esnalek bere azken film laburra Vallladoliden, Seminicin. Eta publikoaren arrakastak epaimahaiean izan zuen isla. Seminciko film labur espainar onena eritzi zioten “Hamaiketakoa”. Eta halaxe jaso zuen saria larunbatean Valladolideko Calderon antzokian Telmo Esnalek. Hortaz gain, Jacques Audiarderrekin batera Thomas Bidegainek idatzitako gidoia, “De rouille et d’os” filmaren gidoiak saria jaso zuen. Horrela zuberotarrak Cannesen lortutakoa errepikatu zuen. Audiardek gainera zuzendari onenaren saria eta filmearen gizonezko aktoreak iruditxoa lortu zuten Semincin. Edizio honetako arrakastatsuena da beraz.

Esnal eta Bidegainez gain, beste izen euskaldun batzuk izan ziren Seminciko edizio honetan. Imanol Uribe Sail Ofizialeko epaimahaikidea zen eta Enrique Urbizuk eta Alberto Iglesiasek maisuen eskolak eman zituzten. Hortaz gain, Iglesiasi ohorezko saria, Ohorezko Galburua eman zioten.

Dokumentalei eskaintzen zaien “Tiempo de Historia” sailean berriz Iñaki Artetaren azkena ikusteko aukera izan zen. Bilboko zuzendariak hiru bat film luze ETAren biktimei eskaini ondoren eta horietako batekin, “Trece entre mil” sail horretako bigarren saria jaso zuen 2005an.
 

Aurten ez du lortu Nicolas Redondo Urbietari eskainitako dokumentalarekin. “Testigo Involuntario. Nicolás Redondo”. Sindikalista eta buruzagi sozialistak berak esaten duen modura, bera “nahigabeko lekuko” izan da azken 80 urtetako gertakari nagusien “nahigabeko lekukoa”. Eta hainbatetan bera protagonista nagusi izan zen. Esaterako Felipe Gonzalezekin izan zuen lehian. Horren inguruan hainbatek esandakoek eta senideek kontatutakoek Nicolás Redondo hurbilago bat irudikatzen dute.

Nire lehen post-a. Lehen idatzia zinemari eskeinatako blog honetan. Eta estrainekoz ekiteko, zinegileek eurek hasteko jorratzen duten eremuan arituko naiz: film laburretan. Izan ere, Euskadiko Filmategiaren Kimuak ekimenaren uzta berria, 14garrena, oparoa baitator. Maila altuko hautaketa da.  Kimu berdeak dira, gure zinemak lore gehiago eman dezakelaren seinale, ondo elikatuz gero.

Berdea aipatu dut, baina beste kolore bat gailentzen da: beltza. Inoiz osatu duten sorta beltzeena prestatu dute, hautatzaileek beraiek aitortzen dutenez. Drama nagusi baita 9 film labur hauen artean. Drama hutsa da esaterako “Zeinek gehiago iraun”. Urteetan komikigile izandako Gregorio Murok forman kolorez betetako istorioa tristea osatu du.  Murok Goya sarietako bat, Espainiako zine sarietako bat irabazi dezake, animaziozko film labur onena sailean.

Umorezko printz bakanetakoak aldiz “Lagun mina” pelikulan.                         Jada konsagratutzat jo dezakegun Joxe Mari Goenagak umore finezeuskaldunen adiskidetasun mitifikatua hankaz gora jarri du.

Lagun mina (Hasiera/Inicio) from Moriarti on Vimeo.

Aurtengo katalagoa beltza datorkigu gainera genero horietakoa baitira hautatutako 2 filmak. Eta zuri-beltzean grabatu dituzte 2 pelikula ere.  “She’s Lost Control” bikaina azpimarratu nahi nuke. Haritz Zubillaga zuzendariak 30 sari baino gehiago irabazi zituen aurreko film laburragatik, “Las Horas Muertas”. Orduan errodatzen duen maisutasuna agertu zuen eta berriz agertu du ingelesez filmatutako thriller honetan. Kontrola galdu zuen emakumearen istoria sariak jasotzen hasi da, esaterako Zinebi saria.

Aipatzekoa da  edizio honetatik Kimuak ekimenak babesle berria duela: Etxepare institutua. Ziur naiz kanpora begira promoziorako lanabes inportantea izango dela. Nazioarteko zinemaldietan eta euskal etxeetan. Baina Kimuak eta edozein euskal film laburren hutsunea gurean da. Hainbat zinemaldi edo zine-klubetik kanpo ez dira film laburrak ikusten. Gure areto komertzialek apenas programatzen dituzte. Eta horrela oso zaila zaigu ikusleei Kimuak 2011ko hautaketa bat bezala disfrustatzea.

“She’s Lost Control”, un corto de Haritz Zubillaga from [ The House of Films ] on Vimeo.