Nola interpretatu elikagaien piramidea?
Elikagaien piramidea ikus-gida bat da, eta bere xedea modu osasuntsu eta orekatuan jaten irakastea da. Hartu daitezkeen eta hartu behar diren elikagaiak zeintzuk diren eta horiek egunero zein kantitatetan kontsumitu behar diren erakusten digu.
Erpinean dauden elikagaiak kantitate txikiagoan hartu behar dira, eta oinarritik hur daudenak, berriz, kantitate handiagoan eta gehiagotan:
1. taldea: piramidearen oinarria da. Zerealak, ogia, irinak, patatak, pasta, etab. daude bertan. Talde honetako elikagaietatik lortu behar dira egunean hartu beharreko kaloria gehienak. (6-11 egunean.)
2.taldea: frutak eta barazkiak. Talde honetako elikagaiak oso garrantzitsuak dira bitamina asko (batez ere antioxidatzaileak) ematen dituztelako eta duten zuntz kopuruagatik. (Frutak: 2-3 egunean, eta horietako bat gutxienez zitrikoa izan behar da; barazkiak: 3-5 egunean, eta horietako bat gutxienez gordinik jan behar da.)
3. taldea: piramidearen erdigunea da. Esnekiak, haragia, arraina, itsaskiak, oilaskoa, arrautzak eta lekaleak daude bertan. (Esnekiak: 2-4 egunean; haragia, arraina eta arrautzak: 3-4 aldiz astean; lekaleak: 3-4 aldiz astean.)
4.taldea: piramidearen azken maila. Olioak, koipeak, gurina, margarina eta gantz kantitate handia duten elikagaiak daude bertan, bai eta azukrea, eztia eta horiek biak dituzten elikagaiak (pastelak, opilak eta freskagarriak) ere. Neurriz hartu behar dira, norberaren energia-beharren arabera; dena dela, animalia jatorrizko gantzak betiere kantitate txikian hartu behar dira, gantz-azido saturatu eta kolesterol asko dutelako. (Olioa: 3-6 aldiz egunean; gainerakoak: noizbehinka.)
Beste piramide batzuek (Elikadura Komunitarioaren Espainiako Elkarteak gomendatzen duena, adibidez) graduazio baxuko hartzitutako edariak (ardoa eta garagardoa, besteak beste) ere biltzen dituzte, Mediterraneoko dietaren parte direlako.
Elikagaien piramideaz gain, nutrizio-heziketarako beste baliabide grafiko batzuk ere proposatu dira, adibidez, elikagaien gurpila.
