Monthly Archives: maiatza 2014

Arrasate: euskara eta kooperatibismoa

arrasate_aitzindari_1024x576

Arrasate aitzindaria izan da, bai euskara talde eta euskal komunikabideen sorreran, bai eta kooperatibismoari dagokionez ere. Ideia hau jorratu du eta bi ideia horiek uztartzen saiatu da aste honetan ETB1eko ‘Tribuaren Berbak’ saioa.

Joxemari Muxika AEDko presidente ohia

Joxemari Muxika AEDko presidente ohia

Horretarako Kikek Amonarrizek Joxemari Muxika AED Arrasate Euskaldun Dezagun elkarteko presidente ohiarengana jo du lehendabizi. Elkartea, erreferentzia bilakatu zen gainontzeko euskara talde zein elkarterentzat.

AED 1983. urtean sortu zen euskara arrasatearren bizi-esparru guztietara zabaltzeko helburuarekin. Garai hartan, gaztelaniak itota zuen euskaldungoa eta Arrasate erdal mundu batean bizi zen. Testuinguru gordin horretan, euskararen egoeraz kezkatuta zegoen zenbait ‘kontzientziadun’ pertsona bilduta osatu zuten elkartea.  Gauzak horrela, lantalde ezberdinak jarri zituzten martxan euskararen erabilera bultzatzeko. Horien artean, gaur egun Arrasaten oso garrantzitsuak diren bi: lan-mundua eta hedabideak (Arrasate Press aldizkaria, egun Goeiena Telebista den Arrasate Telebista…).

Iban Arantzabal, Goienako zuzendaria

Iban Arantzabal, Goienako zuzendaria

Goiena Telebista Debagoieneko eskualdean eta Aramaion ikus daiteke, eta bertako gertaerei buruz aritzeaz gain harrobi lanak ere egiten ditu, hamaika kazetarik, aurkezlek eta teknikarik hemen eman baitituzte lehen urrats profesionalak. Anne Igartiburu, Maider Egues eta Asier Aranguren, adibidez, Arrasate Telebistan hasi ziren. Kike Amonarriz bertara hurbildu da, eta Iban Arantzabal, Goienako zuzendariarekin hitz egin du komunikazio taldearen (telebista, irratia, prentsa, internet, mugikorretarako aplikazioak…) inguruan gehiago ezagutzeko. Herria, herritarrak, inguruko edukiak eta euskara ditu Goeinako komunikazio taldeak oinarri.

Bestalde, kooperatibismoa XIX.mendean sortu bazen ere, Arrasate ere erreferentzia bilakatu da zentzu horretan. Kooperatibismoa da Arrasate munduko mapan kokatu duena, Mondragon Korporazioa bertan sortu eta bertan errotu baita. 289 erakundez osaturik dago, 80.000 langile baino gehiago ditu mundu osoan zehar, eta Euskal Herriko enpresa talderik handiena da.

Arianne Kareaga Lankidetzaren Ikertegiko (LANKI) kidea

Arianne Kareaga Lankidetzaren Ikertegiko (LANKI) kidea

Tribuaren Berbak saioa kooperatibismoa gertutik ezagutu nahi du, eta horretarako Arianne Kareaga Lankidetzaren Ikertegiko (LANKI) kidearekin hitz egin du. Mondragon Unibertsitateak kooperatiben esperientzia ikertzeko xedez sortu zen 2000.urtean.  Kooperatibismoarentzat unerik gozoenak ez badira ere, eredua zalantzan ez dagoela azpimarratu nahi izan du Ariannek. Euskarak kooperatibismoaren filosofian izan duen garrantziaz ere hitz egin digu ( Almen ikastola, HUHEZI irakasle eskola, euskara planak…).

Nuria Agirre, Laboral Kutxako Giza Baliabideetako zuzendaria

Nuria Agirre, Laboral Kutxako Giza Baliabideetako zuzendaria

Mondragon Korporazioaren beste erakunde batengana jo du Kike Amonarrizek:  Nuria Agirre Laboral Kutxako Gestio Sozialeko zuzendariarekin hitz egin du, euskarak kooperatibetan bizi duen egora ezagutzeko. Nuriak azaldu digunez, Laboral Kutxak garrantzia handia eman dio betidanik euskarari, euskara eta euskal kultura sustatzea euren izaeraren oinarri direlarik.

Unai Diego, Orbea-Txinako zuzendaria

Unai Diego, Orbea-Txinako zuzendaria

Bestalde, Orbea ere Mondragon taldeko beste kooperatiba bat da. Hasieran, armagintzari lotutako enpresa bat izan zen, baina gaur egun bizikletaren negozioa ardatz du. Egoitza nagusia Mallabian du, baina Portugalen eta Txinan ere baditu fabrikak. Mundu guztian zabalduta dagoen euskal marka da. Horrela, Kike Amonarrizek Unai Diego Orbeak Txinan duen zuzendariarekin hitz egiteko aukera izan du, skype bidez.

Beraz, Arrasate herri sarrailagile bat izatetik euskarekin harreman zuzena duten finantza, banaketa, industria eta ezagutza lantzen dituzten hainbat enpresaren habia bihurtu dela ikusi dugu aste honetako ‘Tribuaren Berbak’ saioan.

Euskararen ahozko ondarea ezagutzen

Milaka urte pasa dira euskara sortu zenetik eta gure garaietaraino ahoz ahoko transmisioari esker iritsi da, hein handi batean. Horixe landu du aste honetan ETB1eko “Tribuaren Berbak” saioak, ahozko euskara.

Xabi Paya eta Kike Amonarriz

Xabi Paya eta Kike Amonarriz

Kanta zaharrak, koplak, bertsoak, zirtoak, ipuinak, esaerak, herri-antzerkia, igarkizunak… belaunaldiz belaunaldi pasa diren espresio ugari ditu euskarak. Horietako asko bildu ditu Xabi Payak “Ahozko euskal literaturaren antologia” liburuan.

Eta Payak egindako ikerketa eta dokumentazio lan horren arabera, gure garaietara iritsi den ahozko literaturaren espresiorik zaharrena Beotibarko gudua”-ren kantua da. Abestiaren hasiera soilik iritsi da; izan ere, gudua 1321. urtean izan zen eta XVI. mendekoa da jasotzen duen dokumentu zaharrena.

Esaera zaharrak ere ahozko hizkuntza dira. Eta horri lotuta jolas bat proposatu zuen Twitter bidez “Tribuaren Berbak” saioak: Esaera zaharrak berritu, modernizatu, eta twitterren argitaratzea #esaerazaharberrituak traolarekin batera. Hauek dira jasotako batzuk: “Usteak erdia Gurtel” (@Alper_ego), “Smartphone merkea, nagusiaren nekea” (@joxe) edota “Artzainaren etxean, Tetra Brik” (‏@gorostizaitor). Bururatzen al zaizue besterik?

Josune Zabala

Josune Zabala

Baina idazten hasi izan ez bagina, galdu egin ote zitekeen gure hizkuntza? Josune Zabala, Soziolinguistika Klusterreko kideak aitortu digunez, arrisku hori egon zitekeen; nahiz eta badiren idatzizko sistemarik ez duten hizkuntzak eta oraindik bizi direnak.

Hala ere, ahozkotasuna eskolatik ikastea ezinbestekoa dela gaur egungo gizartean irizten dio, komunikatzaile onak izatera iristeko. Horretarako metodologia landu ahal izateko, laborategi bat jarri zuten martxan 2011n eta materiala osatu dute eskoletan ahozko komunikazioa landu dezaten.

Amaia Agirre

Amaia Agirre

Gazteentzat, eta heldu askorentzat, bertsolaritza da ahozko hizkuntzaren espresiorik ezagunena; izan ere, Amaia Agirre bertsolari eta irakaslearen hitzetan, bertsolaritzak asmatu du gizartearen eskakizunei erantzuten eta egitura sendoa osatu du Bertsolaze Elkartearekin, Mintzola lantegiarekin eta Xenpelar dokumentazio zentroarekin. Baina batez ere, hezkuntzan dago ongi errotua, hezkuntza arautuan dagoeneko bertso-zaletasuna pizten dute euskararekin jolastuz eta, ondoren, gehiago sakondu nahi duenak 1.400 bertso-eskola ditu horretarako.

Mattin Irigoien

Mattin Irigoien

Hala ere, ahozko hizkuntzak askoz alor gehiago ditu. Ipar Euskal Herrian, adibidez, antzerkiak du jarraipen handia. Mattin Irigoien antzerkigilearen hitzetan publikoa du antzerkiak inguru hartan eta herrian gertatutakoa espresatzeko edo aldarrikatzeko ere erabili da askotan, hurbileko gaiak landuz. Libertimenduak  dira gaur egun horren adibide; dantzari eta bertsolariekin batera, zirtzilak aritzen dira ekimen hauetan, kale-antzerkia eginez.

Kike Amonarriz eta Aintzane Agirrebeña

Kike Amonarriz eta Aintzane Agirrebeña

Azkenik, Ahotsak proiektua ere ezagutu dugu ‘Tribuaren Berbak’ saioan. Ahozko ondarea eta herri hizkerak jasotzeko helburuarekin sortutako egitasmoa da eta, martxan jarri zenetik, 279 herritako informazioa bildu dute, 4.601 elkarrizketa eginez eta 19.183 bideo osatuz. Horiek guztiak www.ahotsak.com webgunean dituzte Aintzane Agirrebeña koordinatzaileak saioan azaldu duenez.

Saioa osorik ikusteko:

Zeintzuk dira munduko herririk euskaldunenak?

Amazonia munduko birika edo arnasgunerik garrantzitsuena den moduan, hizkuntzek ere arnasguneak dituzte, hau da, erabilera handiko guneak. Ideia hau abiapuntu hartuta, euskararen arnasguneak jorratu ditu aste honetako ETB1eko ‘Tribuaren Berbak’ saioak.

tribu_aizpurua

Jon Aizpurua, Hizkuntza Politikarako Sailburu ordetza

Horretarako, Jon Aizpurua, Hizkuntz Politikarako Sailburu ordetzako kidearengana jo dugu. Eusko Jaurlaritzak euskararen bosgarren mapa soziolinguistikoa argitaratu berri du. Bertan, euskarak duen egoera eta bilakaera aztertzen da, EAEko biztanleria kontutan hartuz. Azterketa honetaz eta euskara indartsuen dagoen eremuez gehiago ezagutu nahi izan du Kike Amonarrizek aurkezten duen saioak.

Mapa soziolinguistiko honetatik bi ondorio nabarmendu ditu Aizpuruak. Lehenik eta behin, euskararen ezagutzak aurrerapen handia egin du. EAEKo euskaldunen portzentajea %22tik %36ra igaro da. Bestetik, euskaldunen ezaugarriak ere aldatu dira. Orain 30 urte, euskaldun gehienak helduak ziren, gune euskaldunetan bizi ziren eta euskara etxean zein eremu informalean erabiltzen zuten. Gaur egun, aldiz, euskaldunen artean gero eta gazte gehiago daude, gune erdaldunetan bizi dira, eta euskara etxetik kanpo ikasi dute, eskolan zein euskaltegietan.

Azpeitia, herririk euskaldunena

Azpeitia, herririk euskaldunena

Gainera, emaitzen arabera lau eremu soziolinguistiko sailkatu dituzte: Lehena,  euskaldun kopurua %20tik beherakoa duena; bigarrena, %20tik %50era bitartekoa; hirugarrena, %50tik %80rakoa; eta azkenik, laugarrena, %80tik gorakoa. Azken eremu honetan, EAEko herririk euskaldunenak aurkitzen dira. Guztira 62 udalerri daude honetan, 61 Bizkaia eta Gipuzkoakoak dira, eta 1, Arabakoa: Aramaio, hain zuzen ere. Horrela, 5.000 biztanle baino gehiagoko herrien artean Azpeitia munduko herririk euskaldunena dela adierazi digu Jon Aizpuruak.

Honekin lotuta, Lea-Artibai da eskualderik euskaldunena. Bertokoek esaten dutenaren arabera, orain garai batean baino gehiago erabiltzen da euskara. Etorkinek ere euskaraz hitz egiten dute bertan eta.

Xabier Bengoetxea euskara teknikaria

Xabier Bengoetxea euskara teknikaria

Xabier Bengoetxea euskara teknikariak ere Tolosaldeko lau herri-arnasgune ikertu zituen: Berastegi, Asteasu, Alegia eta Amezketa. Hizkuntza bat ahul dagoen herrietan   hizkuntza hori indarberritzeko prozesuan, arnasguneak oso garrantzitsuak direla azpimarratu du Bengoetxeak. Azken finean, daukagunetik abiatu behar garelako edozein indarberritze prozesutan (etxeak, eskolak…). Dena den, lau arnasgune hauetan egindako azterketan ahulguneak ere azaldu dira: esparru formalean euskararen erabilera areagotu bada ere, etxe giroan ahuldu da. Aldaketa sozialek, kulturalek, demografikoek… euskararen erabileran eragina izan dutela esan du Xabier Bengoetxeak.

Tribuaren Berbaksaiok ere Iparraldeko euskararen arnasguneak ezagutu nahi izan ditu. Horretarako, Kike Amonarriz Pagolara hurbildu da eta bertako bi lagunekin izan da: Maitena eta Jean Claude.

Pagola

Pagola

Historikoki, euskararen arnasgune izan da Pagola eta bere ingurua. Lehen, gehienek euskaraz hitz egiten bazuten ere, denborarekin euskaldun kopurua txikituz joan dela esan digu Maitena Etxeber Pagolako erizainak.

Jean Claude Aguerre eta Maitena Etxeber

Jean Claude Aguerre eta Maitena Etxeber

Bere adinekoen artean, eskola frantziarrari leporatzen dio euskara ez erabiltzearen arrazoi nagusiena. Maitena lau urterekin eskolan sartu zenean, soilik euskaraz hitz egiten zekien. Eskolan, ordea, zigortu ez zezaten frantsesez egitera behartuta zegoen. 80 urtetik gorakoek ere, euskara maitatzen duten arren, ohituragatik frantsesez aritzea nahiago dutela esan du. Haur eta gazteen artean, ere euskararen erabilera asko jaitsi dela dio.

Jean Claude Aguerre irakasleak euskara ama-hizkuntza izan zuen, eta frantsesa eskolan ikasi zuen. Gaztaroan, ordea, euskara baztertu zuen inkontzienteki. Egoera honi buelta eman nahi dio orain, eta bere familiarekin euskaraz hitz egin eta bizi nahi du.

Beraz, pertsonak, herria eta hiriak etengabe aldatzen ari dira, eta era berean, hizkuntzak ere eraldaketa horietara moldatzen dira.  Honen harira, UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak egiten duen lana eta helburuak hurbilago ezagutzeko Maren Belastegi UEMAko presidentearengana jo du Kike Amonarrizek.

Maren Belastegi UEMAko presidentea

Maren Belastegi UEMAko presidentea

UEMA orain 23 urte sortu zuten eta 19 herrik osatutzen zuten. Egun, EAE eta Nafarroako 70 herrik osatzen dute UEMA. Hasieran, herrietako administrazioak euskalduntzen batu zituen indar guztiak. Orain, herritarren bizitza pribatua eta publikoa euskaraz izatea da UEMAren helburu nagusienetako bat.

Arnasguneak herri handi edo hirietan ere aurki ditzakegula esan du Marenek. Horrela, Zarautz, Azpeitia, Bermeo, Bergara eta Tolosa, adibidez, UEMAren barnean dauden herriak dira, eta %70 baino gehiagok euskaraz hitz egiten dute. Udalerri hauetan bezala, euskararen aldeko politika aurrerakoia eginez gero, herri bat arnasgune bihurtu daitekeela eta euskaraz bizitzea posiblea dela gaineratu du.

Beraz, hizkuntza batek biziraun nahi badu, inguruan arnasgune indartsu eta sanoak edukitzea ezinbestekoa da.

Noiz erabili euskalkiak eta noiz euskara batua?

Euskara batua eta euskalkiak hizpide hartuta etorri da aste honetan ETB1eko ‘Tribuaren Berbak’ saioa. Euskalkiak euskararen dialektoak dira, hizkuntza berean mintzatzen gara, baina aldaera ezberdinak, hitz egiteko modu ezberdinak, ditugu batzuek eta besteek.

Lionel Joly soziolinguista

Lionel Joly soziolinguista

Baina zer dira hizkuntzak eta zer dialektoak? Kike Amonarrizek gidatzen duen saioak Lionel Joly soziolinguistarengana jo du zalantza hau argitzeko. Lionelek argitu duenez, hizkuntzak eta dialektoak ezberdintzeko hainbat aldagai erabiltzen dira: geografikoa, elkar-ulergarritasuna eta baita sozio-politikoa ere; nahiz eta irizpide subjektiboak izan eta salbuespenak egon daitezkeen. Hala ere, azpimarratu duenez, kasu askotan, ofizialtasuna lortzen denean onartzen da hizkuntza bat.

Euskarari dagokionez, bere dialektoen lehendabiziko mapa Louis-Lucien Bonapartek, Frantziako enperadore izan zen Napoleon Bonaparteren ilobak, egin zuen 1863. urtean.

Bonaparte euskalki mapa

Zortzi euskalki identifikatu zituen: bizkaiera, gipuzkera, lapurtera, hegoaldeko goi-nafarrera, iparraldeko goi-nafarrera, ekialdeko behe-nafarrera, mendebaleko behe-nafarrera eta zuberera.

Koldo Zuazo hizkuntzalariak mapa hori eguneratu du euskalkien gaur egungo egoera ikertu duenean. 25 urte daramatza Euskal Herriko leku ezberdinetako hizkerak aztertzen.

Koldo Zuazoren euskalkien mapa

Koldo Zuazoren euskalkien mapa

Gaur egun, Bonaparteren maparekin alderatuta, hiru ezberdintasun nagusi topatu ditu: alde batetik, Nafarroako ekialdean eta Iruñerri inguruan euskara galdu egin dela; bestetik, Lapurdin eta Nafarroa Beherean euskalki bakarra dagoela orain eta, azkenik, Gipuzkoako euskara zabaldu egin dela.

Koldo Zuazo hizkuntzalaria

Koldo Zuazo hizkuntzalaria

Euskalkiak noiz edo nola sortu ziren galdetuta, Zuazoren ustez, gaur egun erabiltzen ditugun hauek nahikoa berriak dira, Erdi Aro ingurukoak edo. Euskara hizkuntza zaharra denez, dialektoak beti egongo ziren, seguruenez; baina itxura batean behintzat, Erromatarren garaiaren ondoren euskara ‘batu’ bat zegoela esan daiteke eta ondoren sortu zirela gaur egungo hizkerak.

Euskara batua, berriz, 1968 inguruan sortu zen, Andres Urrutia euskaltzainburuak ‘Tribuaren Berbak’ saioan gogorarazi duenez. Euskaltzaindiak 50 urte bete zituen hartan, Gabriel Arestik aipatu omen zuen euskara moderno eta jaso bat izan nahi baldin bazen, garaia zela kode bateratu bat sortzeko. Eta halaxe egin zuten.

Andres Urrutia euskaltzainburua

Andres Urrutia euskaltzainburua

Urrutiaren hitzetan, euskara batua eta euskalkiak, guztiak, dira beharrezko, baina bakoitza bere esparruan. Familian, lagunartean eta komunikazio ez formalean euskalkiak erabiltzea da egokia. Eta, aldiz, komunikazio formalagoa eskatzen duen egoeretan batua erabiltzea gomendatzen du.

Hizkuntza maila gorenera eramatean, literaturara alegia, zer egin? Aingeru Epaltzak, Irati Jimenezek, Itxaro Bordak eta Andu Lertxundik euskalkiak iturri dituen euskara batuaren alde egiten dute. Hau da, euskaldun orok ulertuko dituzten testuak idaztea dute helburu, baina euskalkiek eta tokiak tokiko hizkerak eta esamoldeek hizkuntza aberatsagoa, naturalagoa, sortzen laguntzen die.

Euskalki ezberdinak entzuten ohitzea, leku bateko eta besteko hitzak eta esamoldeak ezagutzea… horrek guztiak euskarari mesede egiten dio. Horretarako, adibidez, http://nieuskalduna.metroo.es/ webguneak ematen duen zerbitzua dugu eskuragarri.  Euskal Herriko herri ugaritako pertsonekin izandako elkarrizketen bideoak eskegi dituzte bertan, edonoren esku.

Amaitzeko, ETB1eko saio honek astero ekartzen dituen bitxikeria interesgarrietako bat aipatuko dugu. Ba al dakizue erromintxela zer den? Bada, euskararen gramatika eta romanieraren lexikoa nahasten dituen hizkera da, Euskal Herriko ijitoek tradizioz hitz egin izan dutena. Gaur egun, tamalez, 80 urtetik gorako aiton-amona apur batzuk soilik mintzatzen dira horrela. Hona erromintxelaren hitz batzuk: pindroa (hanka), kirkilak (babarrunak) eta giltiziniak (giltzak).

Saioa osorik ikusteko:

Nola gerturatu etorkinak euskarara?

Etorkinek euskararekin daukaten harremana ikertu du aste honetan ETB1eko ‘Tribuaren Berbak’ saioak; guregana datozenek euskara nola jasotzen duten eta euskarara nola gerturatu ditzakegun jakiten, hain zuzen ere. Eta ongi-etorri goxoa eginez, gure hizkuntza hobeto hartzen dutela ondorioztatu du.

Etorkinei buruzko 'Tribuaren Berbak' saioa

Etorkinei buruzko ‘Tribuaren Berbak’ saioa

Hego Euskal Herrian 285.000 etorkin inguru bizi da gaur egun, biztanleriaren %7,3. Euskal Autonomia Erkidegoan, esate baterako, 58 mila amerikar, 41 mila europar,37 mila afrikar, 12 mila asiar, 121 ozeaniar eta 30 aberrigabe bizi dira.

Horiek guztiek euskara bere egin dezaten, eskolak paper garrantzitsua jokatzen duela irizten dio Amelia Barquin HUHEZIko irakasleak. Orain arte bezala, kanpotik datozkigun ume horiei harrera ona egin, “karinoz hartu”, eta bertakoei ematen zaizkien aukera berberak ematen jarraitu behar duela aurrerantzean ere dio Barquinek.

Amalia Barquin HUHEZIko irakaslea

Amalia Barquin HUHEZIko irakaslea

Eta era berean, haur bakoitzaren egoera ulertzen eta, behar denean, goxatzen saiatzea ere garrantzitsua da. Izan ere, lehen aldiz gure eskoletara iristen diren etorkinen egoerak oso ezberdinak dira: batzuk txikiak dira, besteak dagoeneko helduagoak, batzuk ikasturte hasieran datoz, besteak ikasturtea aurreratua dagoenean, kasu batzuetan familiek arazo juridikoak izan ditzakete… Horrek guztiak estresa eta egonezina sor dezake gaztetxoengan, beraz, ulertzea eta laguntzea ezinbestekoak dira gizartean integratu daitezen, baita hizkuntzari dagokionean ere.

Xabier Mendiguren, EH 11 Kolore

Xabier Mendiguren, EH 11 Kolore

Eta ez eskoletan bakarrik. Xabier Mendigurenek EH 11 Kolore elkarteko ordezkariak ere gauza berbera aipatzen du. Gure ongi-etorria eta abegia eskainiz, errazago integratuko zaizkigu eta ulertuko dute bertako hizkuntza errealitatea. Horrekin batera, Xabierren hitzetan, euskarak guztion arteko lokarri funtzioa bete behar du eta horretarako bitartekoak behar direla dio.

Horrela bada, Eskoriatzako Udalak etorkinei euskara ezagutzeko eskura jartzen dizkien baliabideak ezagutu ditu ‘Tribuaren Berbak’ bertako euskara teknikaria den Mari Carmen Arrietaren eskutik. Txikienentzako aisialdi programak eskaintzen dituzte, bertan jaiotako haurrekin batera eta, noski, guztiak euskaraz. Horrez gainera, nerabeei apropos zuzendutako euskara eskolak ere ematen dituzte. Eta helduenentzat Topagunearekin batera bideratzen duten Auzoko izeneko programa daukate; etorkinek eta bertakoek elkar ezagutzea ahalbideratzen dute eta gure hizkuntza errealitateaz jabetzen dira.

Yuli Vargas kubatarra 'Tribuaren Berbak' saioan

Yuli Vargas kubatarra ‘Tribuaren Berbak’ saioan

Eskoriatzan bertan, Yuli Vargas kubatarra ezagutu du Kikek. Yuliren hitzetan hona etorri zenean ez zekien euskara bazegoenik ere. Ondoren, euskara ikasten hasi zenean eta hitz egiten saiatzen zenean, euskaldun askok erdarara jotzen genuela konturatzen zen eta ezin zuen euskara nahi adina erabili, batik bat trabatzen zenean. Baina, ikasten jarraitu zuen eta gaur egun primeran hitz egiten du; batuaz gainera, Eskoriatzako hizkera ere ikasi du.

Saioa osorik ikusteko: