Demode

Leonor Karpolov

Aldiri. Arkitektura eta Abar aldizkariaren 4. zenbakiak mugikortasuna du hizpide, Mugitu ala hil? lelopean datorkigularik. Duela urte bete hasi zuen aldizkariak kritikaren bidea jorratzen, betiere euskara hutsean eta tokiko arazoei so.

Aldiri aldizkariaren urteurrenarekin batera, hiri-mugikortasunaren aferaren inguruko hausnarketa datorkigu. Mugikortasunak berebiziko garrantzia dauka, bai hirigintzan, bai lurralde-antolamenduan, bai gizartearen eraketan ere; balio beza ale honen editorialaren pasarte batek horren garrantzia irudikatzeko: “Bilboko hiri metropolian izan ezik, azken 40 urteetan Euskal Herrian erabilera publikoko garraioek atzerakada izugarria izan dute. Gipuzkoak, esate baterak, 1930ean orain baino %40 trenbide gehiago zituen martxan”.

Hainbat saltokietan izango duzue aldizkaria eskuragarri: Hontza, ANTI, Cámara, Binario, Guggenheim edota Elkar megadendetan topatuko duzue (Iparraldean zein Hegoaldean). Harpidetza eskuratzeko, aldiri@ueu.org helbidea izango duzue harremanetan jartzeko.

Share on Facebook

Atzean utzi berri dugun hamarkadara jauzi egin eta hamar urteotan egin edo suntsitu diren eraikinen errepasoa egingo dugu.

New Yorkeko World Trade Center eraikina jausi egin zen eta planeta osoa status quo berri batean murgildu zen, bai arlo mediatikoan, ekonomikoan eta sozialean. Dorre Bikiak zeuden tokian Daniel Libeskind eta Skidmore estudioak eginiko proiektua eraikiko da. Proiektu berri horrek oparoaldi ekonomiko berri bat markatuko du. Etxe-orratzak World Trade Centerren gertaturikoagatik madarikatu beharrean, Erdi Aroko dorreen bertsio garaikide bihurtu dira. Dorrea zenbat eta altuagoa izan, orduan eta botere gehiago du jaun feudalak.

Larruaren hamarkada ere izan da arkitekturan. Jar ditzagun adibide modura Herzog & de Meuron. Nabarmendu egin dira baita ere, argiz eta LED bonbillaz beteriko fatxaden bitartez hitz egiten duten eraikinak. Alboko eraikinetatik ezberdintzea zen asmoa. Adibide gisara, Rafael Moneoren Kursaal jauregia eta Osakidetzaren egoitza jar daitezke.

Eta Rock & Roll arkitektura. Arkitektoak pop izar bihurtu dira. Mundu osoan ez dago hiri bat, arkitekto ospetsu bat eskutik hartu gabe birmoldaketarik, berregituraketarik edo berrabiadurarik egin duenik. Euskal Herrian Zaha Hadid eta Zorrozaurre, Foster eta Metroa, Gehry eta Guggenheim eta Calatrava eta Bilbo ditugu adibide.

Eta nola ez, Marina d´Or, Pocero eta BOE kulturaren hamarkada izan da. Babes ofizialeko auzoak eraiki dira Gasteizen, Bilbon, Donostian eta Iruñan. 50eko hamarkadako langileen auzo bihurtu dira, baina orain langileak leporaino zorpetuta daude. Kasu bitxi bat arkitektuek barruan duten guztia eman eta alboko eraikinarengatik bereizten saiatzen direnean RTVEko Comando Actualidad saiokoek jasotzen dute.

Batez ere ikusi ahal izan dugu jasangarritasuna bihurtu dela edozein proiektu baloratzeko aldagai garrantzitsu gisa. Jasangarritasuna dago, arau eta legeen gainetik.

Eta hamarkadari amaiera emateko: Burj Dubai eraikina.  Etxe-orratza lurraldeko eraikinik handiena da orain eta eraikuntza horrekin gehiegikeri eta argi-ilunen aroa itxi da herrialdean.

Share on Facebook

Arkitektu gazte talde batek martxan jarri duen aldizkaria da Aldiri. Ale tematikoak argitaratzen dituzte eta gu beraiekin egon gara proiektua gertutik ezagutzeko.

Share on Facebook

By: Hiria Kolektiboa

Share on Facebook

Bilboko Udalak eta Bilbao Ria 2000 elkarteak elkarrekin eginiko aposturik zail eta polemikoenak, Bilboko San Frantzisko, Bilbo Zaharra eta Kortes kaleen hiri-berroneratze proiektuak dira. Proiektu handi hauen hastapena, Miribilla auzoaren berritze lanarekin hasi zen. Ondoren apurka-apurka hiri-mugarri ezberdinak gehitzen joan zaizkio.

Baina zeresanik handiena nolanahi ere auzoan jarri dituzten bigilantzia kamarek sortu dute. Batzuentzat kontrolerako bide eta beste batzuentzat babesteko tresna, neurriak eztabaida sutsua piztu du inguruan. Argi dago auzo hau konponbide orokor baten beharrean dagoela.

Bilboko Udalak eta Bilbao Ría 2000ek aspaldi Maria Bihotzaren plaza berritzeko lehiaketa abian jarri zuten hiri-berroneratze proiektuari jarraituz. Oraingoan baina, salbuespen gisa, inguruko arkitektura estudioek baino ez zuten izan proiektuak aurkezteko aukera. Lehiaketan beraz San Frantzisko eta Bilbo Zaharreko arkitektura estudioek parte hartu dute.

Mariaren Bihotzaren proiektu irabazlea duela gutxi aditzera eman dute ekimen honen sustatzaileek era bitxi eta misteriotsuan (naiz eta oraindik ez dakigun nor den irabazlea udalak informazioa bidali du korreoaz eta prentsa ohar baten bidez). Badirudi Hiria Kolektiboko kideak izan direla garaile eta proiektua auzoan aditzera emateko, urriaren 13an ekintza parte hartzaile bat egin zuten plazan bertan.

by: Leonor Karpolov

Share on Facebook

Uda aurretik, ekainaren 4an Aquia, Arkitektuen aurrezki kutxak antolaturiko hitzaldi batera joan ginen Donostiako arkitektuen eskola ordezkaritzara.
“Hurrengoari buruz mintza gaitezen, nahaspila ageri da eta” lelopean euskal arkitektu ugari bildu ziren, arkitekturaren etorkizunaz eta sms belaunaldiari buruz mintzatzeko. Bertara joateko aukerarik izan ez bazenuten , Scaleren web orrian entzungai dago han gertaturikoa (kontuz gero arkitektuak astun xamarrak dira eta batzutan).

Vaumm-ekoak ez ziren hitzaldira hurreratu, ez behintzat estudio gisa. Uztailaren 7an fama handia lortu zuten sukaldarientzako unibertsitatea izango den Basque Culinary Centeren arkitektura proiektua irabazi ostean. Baina beren proposamenean eginiko plater pilaketa ez zaigu bat ere sinesgarria iruditzen. Proiektuak epaimahaia bereganatzeko estrategia bat dirudi, proiektu sendo bat baino. Dena den, estudio honek etorkizun oparoa izango duelakoan gaude eta belaunaldi berrientzat erreferente bihurtuko denaren itxura ere badu.

By: Leonor Karpolov

Share on Facebook

Ez zaituztegu engainatuko: “Rocket Magazine” tendentzietan oinarritzen den beste aldizkari bat da. Denok ezagutzen dituzue horren antzeko beste hainbat aldizkari, “Rocket” hamaikagarrena dugu zerrenda horretan. Kultura garaikideari buruzko magazine honek musika, moda, arkitektura, zinema, diseinua, argazkilaritza… uztartzen ditu bere baitan. Bizirauteko gizaki postmodernoarentzako kit-a eskaintzen digu, krisiak jotako mundu honetan.

“Rocket” bi edizio paralelotan banatzen da: paperezko edizioan, munduko gauza onenen gisara, dohain, eta Interneten, irekian, itxura eraberrituta. Bartzelonan editatzen den aldizkari honek aste honetan Euskal Herrian banatzeari ekingo dio (oraingoz Iruñea eta Donostia dira zorionekoak); horren aitzakian, ekainean zehar bi hiri horietan festa andana egiteari ekingo diote.

Ordenagailuko saguaz klik eginez, “Rocket”-en webguneak izugarrizko material oparoa jartzen du zure eskuetan: André Balazs, Isabel Coixet, Sito Mújica, James Marsh, Kindle-ren e-book iraultza, Nicolás Vaudelet, Arabology, Peaking Lights, Mendetz, Roberto Piqueras, LOOP Jaialdia, Helmut Newton, Hedi Slimane… Ez zara bazter batean geldituko; “Rocket” aldizkaria poltsikoan Terminator baino jantziago ibiliko zara hemendik aurrera inaugurazio eta erakusketetan.

by: korova

Share on Facebook

Berri lazgarri batekin gatozkizue oraingoan: Luis Peña Ganchegui arkitekto oñatiarra bart hil zen Donostian, 83 urte zituela.

Radio Euskadiko lankideek gogoratu dutenez, Peña Ganchegui 20ko hamarkada erdialdean jaio zen, Oñatin, eta Madrilen egin zituen arkitektura ikasketak. 80ko hamarkadan, Bartzelonan irakaslea aritu ostean, Gipuzkoako hiriburura egin zuen buelta, berak bultzatutako Arkitektura eskola zuzentzeko.

Bera izan zen arkitektura garaikidea Euskal Herrira ekarri zuena, eta aitzindaria izan zen, askoren aburuz. Beste askorentzat maisua izan da eta bere lana erreferentzia argia. Euskal Herriko hainbat udalerritako fisionomia marraztu du azken 50 urteotan: Gasteizko Foruen plaza, Tolosako Aranburu jauregia eta Leidor Antzokia, Andoaingo Bastero Kulturgunea, eta Donostiako Trinitate enparantza, Amara hotela eta Mirakontxako etxebizitzak, besteak beste. Eduardo Chillidarekin batera, Haizearen Orrazia lanaren ingurua marraztu zuen, gainera. Chillidarengandik eta bere lanarengandik oso hurbil izan zen.

Espainiako Arkitekturaren Urrezko Domina jaso zuen 2004an, bizitza osoko lanaren aitorpen gisa.

Gaixotasunak bere lana gutxitu zuen baina familiaren estudiora, Peña Ganchegui y Asociados, joaten jarraitu zuen amaiera arte, Bilboko Abandoibarrekoa bezalako egitasmoak gainbegiratuz.

Rafael Moneo, Juan Benet edota Pio Barojaren laguna izan zen Luis Peña Ganchegui. Hileta Mutrikuko Jasokundeko Andre Mariaren Elizan izango da, 19:00etan.

Hona hemen, EITB Kulturako lankideek haren ibilbidearen inguruan egindako erreportajea:

Share on Facebook

Londresko metroko bagoiei beste aukera bat eman die Village Underground ekimenak. Ohiko errailetatik atera eta, egitura konplexu batzuei esker, bagoi hauek bulego eta estudio artistiko bilakatu dituzte.

Metroko geltokien arteko bidaia onirikoan egongo balitz bezala, leihotik begiratuta inspirazioa bila lezake lanean dabilena. Eta hori hiriko paisaia aldatzen doan bitartean egin daiteke, mugitu gabe ere; izan ere, proposamen honek paisaiaren eraldaketan zuzenean parte hartzea eta aldaketa hori bultzatzea du helburu.
Berlinera ere heldu da jada joera hau, eta hainbat artistaren lanak erakusteko plataforma ere bilakatu dira; honela, bagoi batzuk Insa Heels ilustratzailearen lanek dekoratuta daude, esate baterako.

Bidaia berezi honek 30 dolar inguru balio ditu astean; horren truke bertan zure txokoa antolatzeko aukera izango duzu. Aldaketa urbanistikoaren bidaia hasi besterik ez da egin, hurrengo geltokia non egongo den jakitea falta zaigu.

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/DraIg8fdaGM" width="425" height="350" wmode="transparent" /]

Share on Facebook

Dos de Mayo kultur elkarteak Bilbon, Maiatzaren 2ko kalean, egiten den merkatua estaltzeko irtenbidea bilatu nahi du. Helburua kanpoaldean antolatzen diren ekintza kulturalak era egokian isolatu, soinuz hornitu eta argiztatzea da, eta, helburu horrekin, arkitektura iragankorreko proiektuen lehiaketa antolatu du.

Sormen lanen bila ari dira, hirigintza esparruko gabeziak beteko dituztenak eta estetikoki erakargarri eta interesgarriak direnak.

Arkitektura iragankorraren xedea hiriaren toki zehatz batean eraikuntza lanen eta instalazioen bidez esku hartzea da. Herritarrak, arkitektoak, diseinatzaileak, aparejadoreak eta ikasleak elkarlanean jartzea du helburu lehiaketak, kultura eta artearekin lotutako pertsonek gizartearen eta arkitektura modernoaren arteko loturak ezar ditzaten. Bide batez, hirigintza arazo berriak konpondu nahi ditu, erreminta moduan artea erabiliz.

Share on Facebook